Bydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn ystyried fersiwn wedi'i hadfywio o'i strategaeth iechyd a gofal hirdymor pan gaiff ei chyflwyno i gyfarfod cyhoeddus y Bwrdd ar 29 Ionawr 2026.

Mae'r strategaeth arfaethedig 'Canolbarth a Gorllewin Cymru iachach – Iechyd da, bywyd llawn' yn nodi'r blaenoriaethau hyd at 2040. Mae'n adeiladu ar yr uchelgeisiau a rennir yn strategaeth 2018 ‘Canolbarth a Gorllewin Iachach Cymru – Cenedlaethau’r Dyfodol yn Byw’n Dda’.Nid yw'n newid uchelgais y Bwrdd Iechyd i bobl fyw bywydau iachach am gyfnod hirach, trwy atal salwch a chefnogi pobl i gadw'n iach. Yn hytrach, mae'n diweddaru'r strategaeth i adlewyrchu sut mae anghenion pobl wedi newid dros amser. Mae hefyd yn ystyried pwysau ehangach ar wasanaethau iechyd a gofal, fel galw cynyddol ac effaith pandemig COVID-19.

Mae'r strategaeth arfaethedig yn edrych ar sut mae datblygiadau clinigol, offer digidol newydd a chyfleusterau cymunedol yn creu mwy o gyfleoedd i ddarparu cymorth yn gynharach ac yn ein cymunedau lleol. Wrth nodi sut y gall gwasanaethau addasu i'r newidiadau hyn a pharhau i gefnogi pobl i fyw bywydau iachach am gyfnod hirach.

Mae'r strategaeth ddrafft wedi'i hadfywio wedi'i llunio drwy ymgysylltu â chymunedau, staff a phartneriaid ar draws Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro. Digwyddodd hyn mewn dau gam o ymgysylltu a gynhaliwyd rhwng Gorffennaf a Thachwedd 2025 ac a oedd yn cynnwys bron i 3,000 o bobl. Gofynnwyd i gymunedau beth sy'n bwysig iddynt fyw bywyd iachach, ynghyd â chwestiynau mwy penodol am eu blaenoriaethau ar gyfer iechyd.

Helpodd yr ymgysylltu hwn i ddatblygu pedwar prif faes y mae'r strategaeth yn canolbwyntio arnynt: timau ffyniannus, cymunedau iachach, gofal gwych a dyfodol cadarnhaol. Nod y meysydd allweddol hyn yw ymateb i heriau presennol, adborth y cyhoedd a staff trwy ein hymgysylltu ac effaith ddisgwyliedig poblogaeth sy'n heneiddio.

Yn ystod ymgysylltu, roedd pobl yn gyson yn codi pryderon ynghylch pa mor bell y mae angen iddynt deithio i gael mynediad at ofal iechyd. Nod y strategaeth ar ei newydd wedd yw darparu mwy o ofal yn nes at ble mae pobl yn byw, gyda mwy o gefnogaeth yn y gymuned ac yn y cartref.

Mae'r strategaeth arfaethedig hefyd yn amlinellu sut y bydd offer digidol yn chwarae rôl gynyddol wrth ei gwneud hi'n haws i bobl gael mynediad at gyngor, trefnu apwyntiadau, a gweld canlyniadau profion. Y bwriad yw creu gwasanaeth 'Digidol yn Gyntaf' sy'n cysylltu cartrefi, cymunedau ac ysbytai. Mae'r adfywiad hefyd yn ehangu ar y gwaith a ddechreuwyd yn 2018 ar Fodel Cymdeithasol ar gyfer Iechyd a Lles, sy'n anelu at symud o ddarparu gofal sy'n ymateb i salwch yn bennaf i un sy'n ceisio atal salwch cyn iddo ddechrau. Mae atal yn flaenoriaeth ganolog i gefnogi bywydau iachach a lleihau'r galw hirdymor ar wasanaethau.

Dywedodd yr Athro Phil Kloer, Prif Weithredwr Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda: "Mae ein cymunedau wedi bod yn glir ynglŷn â'r hyn sy'n bwysicaf iddyn nhw. Mae pobl eisiau mynediad teg at ofal, gwasanaethau lleol cryf, a chefnogaeth i gadw'n iach yn eu bywydau bob dydd.

"Mae’r adfywiad arfaethedig i’r strategaeth hon yn ymwneud â gwrando ar yr adborth hwnnw a gosod cyfeiriad clir ar gyfer sut rydym yn gweithio gyda'n gilydd dros y 15 mlynedd nesaf. Mae ein strategaeth yn canolbwyntio ar iechyd a chadw pobl yn iach, nid trin salwch yn unig.

"Mae hefyd yn cael ei arwain gan ein gwerthoedd o berthyn, twf a gweithio gyda'n gilydd. Mae'r gwerthoedd hyn yn parhau i bwysleisio pwysigrwydd rhoi pobl yn gyntaf, gwella ein gwasanaethau, a chefnogi ein gilydd i ddarparu'r gofal gorau posibl.

"Byddwn yn parhau i weithio gyda'n cymunedau a'r unigolion sy'n chwarae rhan hanfodol wrth lunio ein model cymdeithasol ar gyfer iechyd a lles."

Bydd angen ymagwedd fwy radical at sut mae gofal yn cael ei ddarparu. Dywedodd Lee Davies, Cyfarwyddwr Gweithredol Strategaeth a Chynllunio: "Mae egwyddorion ein strategaeth 2018 yn aros yr un fath, ond mae'r byd o'n cwmpas wedi newid. Mae'r adfywiad hwn yn sicrhau bod ein gweledigaeth, ein nodau a'n blaenoriaethau yn adlewyrchu heriau a chyfleoedd heddiw.

"Byddwn yn parhau i symud tuag at atal, lles a gofal sylfaenol a chymunedol, gyda chefnogaeth atebion digidol lle bo hynny'n briodol. Yn bwysicaf oll, mae'n dangos sut mae'r hyn a ddywedodd pobl wrthym yn cael ei adlewyrchu yn ein cynlluniau."

Bydd y Bwrdd yn ystyried y strategaeth wedi'i hadfywio yn ei gyfarfod yr wythnos nesaf. Os caiff ei chymeradwyo, bydd y strategaeth arfaethedig yn cael ei chwblhau a'i chyhoeddi mewn sawl fformat hygyrch. Bydd y Bwrdd Iechyd yn parhau i weithio gyda chymunedau, staff a phartneriaid wrth i gynlluniau cyflawni gael eu datblygu. Wrth osod gweledigaeth hyd at 2040, bydd yn cael ei adolygu'n rheolaidd i ystyried newidiadau a datblygiadau i gymunedau ac anghenion iechyd.

Gallwch ddilyn y cyfarfod yn fyw a chael mynediad at bapurau'r Bwrdd ar wefan Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yma (agor mewn dolen newydd).

I ddysgu mwy am strategaeth 2018 Iachach Canolbarth a Gorllewin Cymru, a sut mae'r strategaeth wedi'i hadfywio, ewch i tudalen Canolbarth a gorllewin iachach (yn agor mewn dolen newydd).

Dros y naw wythnos diwethaf, rhannodd bron i 2,000 o bobl ledled Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro eu barn ar yr hyn sydd bwysicaf ar gyfer byw bywyd iach.

Gofynnodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda 11 cwestiwn allweddol am sut mae pobl yn aros yn iach, sut maen nhw'n cael mynediad at ofal, a pha welliannau yr hoffent eu gweld yn eu hardal leol, gan gynnwys mewn adeiladau a lleoliadau gofal iechyd a gwasanaethau digidol. Cafodd y cwestiynau hyn eu llunio o amgylch pedwar prif thema, a ddatblygwyd o adborth a rannwyd gan aelodau'r gymuned yn ystod yr haf. Roedd y rhain yn cynnwys:

1. Model Cymdeithasol ar gyfer Iechyd a Llesiant – sut mae ardaloedd lleol a rhwydweithiau cymorth yn helpu pobl i aros yn iach

2. Cymorth gofal iechyd digidol – sut y gall atebion digidol wneud gofal yn haws i'w gael a'i ddefnyddio

3. Cydbwyso gofal ysbyty a chymorth cymunedol – aros yn iach yn y gymuned

4. Gwasanaethau clinigol ac ailddatblygu ysbytai – yr hyn sydd bwysicaf wrth wella adeiladau a mannau gofal iechyd

Bydd yr adborth a gesglir yn cael ei rannu ym mis Ionawr, a bydd yn helpu i lunio strategaeth hirdymor newydd, gan arwain sut mae gwasanaethau diogel, cynaliadwy a hygyrch yn cael eu darparu am y 15 mlynedd nesaf. Mae uchelgeisiau strategaeth Canolbarth a Gorllewin Cymru Iachach yr un fath â'r rhai a ddatblygwyd yn 2018, gan alluogi pobl i fyw bywydau iachach am hirach. Bydd y strategaeth wedi'i diweddaru yn adlewyrchu newidiadau mewn ymarfer clinigol, technoleg a sut mae pobl yn defnyddio gwasanaethau iechyd ers hynny.

Dywedodd Lee Davies, Cyfarwyddwr Gweithredol Strategaeth a Chynllunio:

“Diolch i bawb sydd wedi cymryd yr amser i rannu eu barn. Mae cyfeiriad y daith yn parhau fel y mae yn ein strategaeth ar gyfer 2018, felly rydym am sicrhau pobl nad yw hwn yn newid cyfeiriad radical ond yn hytrach yn mireinio sut rydym yn cyflawni'r strategaeth. Mae eich adborth yn ein helpu i ail-lunio ein strategaeth fel ei bod yn parhau i adlewyrchu blaenoriaethau'r bobl rydym yn eu gwasanaethu, a'r newidiadau mewn ymarfer clinigol.”

Yn ystod yr ymgysylltu haf, rhannodd pobl sut mae rôl cymunedau yn allweddol - mae pobl yn dibynnu ar deuluoedd a ffrindiau i'w cadw'n iach ac wedi'u cysylltu. Ystyrir bod mynediad amserol at wasanaethau meddyg teulu hefyd yn bwysig, a'r gallu i deithio i apwyntiadau, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig lle mae trafnidiaeth gyhoeddus yn gyfyngedig. Gofynnodd pobl hefyd am i fynediad digidol fod yn syml ac yn gynhwysol, gan gydnabod nad oes gan bawb fynediad at dechnoleg na'r un anghenion hygyrchedd.

Yn ei gyfarfod cyhoeddus o'r Bwrdd ym mis Tachwedd, ystyriodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda gynnydd ar adnewyddu'r strategaeth. Derbyniodd hefyd ddiweddariadau ar ddatblygu Cynllun Strategol Gofal Sylfaenol a Chymunedol, a fydd yn cael ei gyflwyno i'r Bwrdd ym mis Ionawr 2026. Datblygwyd y cynllun hwn yn dilyn ymgysylltu gan gynnwys digwyddiadau arddangos wyneb yn wyneb ac ar-lein ledled y rhanbarth, yn ogystal â holiadur ar-lein. Bydd y cynllun yn gosod y cyfeiriad cyffredinol ar gyfer Gofal Sylfaenol a Chymunedol ac yn galluogi cynlluniau dan arweiniad clwstwr ar gyfer sut y bydd gofal yn cael ei ddarparu'n lleol.

Trafododd y Bwrdd hefyd gais Llywodraeth Cymru am atodiad i Achos Busnes Rhaglen 2022 (cynllun manwl sy'n egluro sut y bydd prosiectau mawr, fel adeiladau a chyfleusterau newydd, yn cael eu hariannu a'u cyflawni). Bydd hyn yn archwilio sefyllfaoedd ychwanegol ar gyfer gwella ein hystâd ac a allai cyfleuster newydd fynd i'r afael â phroblemau seilwaith. Bydd hefyd yn ystyried sut mae pob cynllun yn cyd-fynd â'r strategaeth genedlaethol, Cymru Iachach, sy'n anelu at ddarparu mwy o ofal yn y gymuned ac yn agosach at adref.

Cyflwynir strategaeth ddrafft wedi'i hadnewyddu i'r Bwrdd ym mis Ionawr 2026 i gytuno ar y cynnwys. Ar ôl ei chymeradwyo, caiff ei chyhoeddi mewn fformatau hygyrch. Bydd y Bwrdd Iechyd yn parhau i gynnwys cymunedau wrth i'r strategaeth symud ymlaen, gyda chyfleoedd pellach i bobl rannu eu barn.

I ddarllen mwy am sut rydym wedi cynnwys ein cymunedau yn y broses o adnewyddu ein strategaeth, ac i gael y wybodaeth ddiweddaraf, ewch i wefan Dweud Eich Dweud (agor mewn dolen newydd)

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda bellach yn ei wythnosau olaf o'i ymrwymiad naw wythnos i adfywio ei strategaeth hirdymor. Mae'r Bwrdd Iechyd yn annog pobl i gymryd rhan a rhannu yr hyn sy'n eu helpu i fyw bywydau iachach.

Ers lansio'r ymgysylltiad ar 26 Medi 2025, mae adborth wedi'i gasglu gan gannoedd o bobl ar draws Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro. Mae'r adborth hwn yn helpu i lunio strategaeth wedi'i hadfywio sy'n adlewyrchu'r hyn sydd bwysicaf i gymunedau lleol, nid yn unig o ran gwasanaethau gofal iechyd, ond hefyd y ffactorau ehangach sy'n cefnogi iechyd a llesiant da.

Mae'r ymgysylltiad yn gofyn 11 cwestiwn allweddol am sut mae pobl yn aros yn iach, yn cyrchu gofal, a pha welliannau yr hoffent eu gweld yn eu hardal leol, adeiladau gofal iechyd, a gwasanaethau digidol. Mae pobl yn ymateb i'r cwestiynau hyn ar wefan y Bwrdd Iechyd ac mae adborth hefyd yn cael ei gasglu trwy ymgysylltu â grwpiau cymunedol, cyfryngau cymdeithasol, a sgyrsiau uniongyrchol gyda staff.

Wrth fyfyrio ar yr adborth a gafwyd hyd yn hyn, mae rhai themâu cyffredin wedi dod i'r amlwg. Rhannwyd pwysigrwydd cymunedau a chysylltiad rhwng pobl - rôl teuluoedd a ffrindiau - wrth alluogi llesiant. Mae hyn hefyd yn cynnwys y rôl bwysig y mae gwirfoddolwyr yn ei chwarae bob dydd wrth gefnogi pobl o fewn cymunedau. Mae themâu cyffredin eraill yn tynnu sylw at bwysigrwydd cyfleusterau lleol ar gyfer iechyd a llesiant, fel campfeydd, clybiau chwaraeon a rhwydweithiau cymdeithasol.

Mae awydd i gael mwy o fynediad at wasanaethau meddygon teulu hefyd wedi'i rannu i allu cael mynediad at wasanaethau i gadw'n iach, yn ogystal â chael mynediad at gymorth pan fyddant yn sâl.

O safbwynt cymorth digidol, mae diddordeb mawr mewn defnyddio ap presennol GIG Cymru i ddod â gwybodaeth, cyngor a gwasanaethau archebu at ei gilydd mewn un lle. Mae materion eraill a godwyd ynghylch gwasanaethau digidol yn cynnwys angen cefnogi unigolion sy'n ceisio cael mynediad at wasanaethau lle mae cysylltedd gwael, ar gyfer pobl ag anghenion mynediad (gan gynnwys namau synhwyraidd), a chefnogaeth i bobl sy'n llai hyderus yn defnyddio technoleg ddigidol.

Mae adborth hefyd yn dangos pryder ynghylch teithio a thrafnidiaeth, yn enwedig i gymunedau gwledig sy'n wynebu teithiau hir am ofal ac opsiynau cludiant cyhoeddus cyfyngedig. Mae rhai awgrymiadau wedi'u gwneud ynglŷn â chymorth ymarferol i fynd i'r afael â hyn, megis gwella cynlluniau gwirfoddoli sy'n helpu pobl â phroblemau trafnidiaeth. Dywedodd y Prif Weithredwr, yr Athro Philip Kloer: "Diolch i bawb sydd wedi cymryd yr amser i rannu eu barn hyd yn hyn. Os oes gennych ddiddordeb mewn llunio dyfodol iechyd a llesiant yn ein hardal, rwy'n eich annog i fanteisio ar y cyfle hwn i lunio ein strategaeth. Bydd casglu mewnwelediadau o'n cymunedau yn ein helpu i sicrhau bod ein cynlluniau ar gyfer y dyfodol yn parhau i adlewyrchu anghenion a blaenoriaethau'r bobl rydyn ni'n eu gwasanaethu."

Gall pawb sy'n dymuno gwneud hynny gymryd rhan ac ymuno â'r sgwrs drwy:

• Ymweld â'r llwyfan ymgysylltu: Ein Strategaeth (agor mewn dolen newydd)
• Gwahodd y Bwrdd Iechyd i ymuno â chyfarfod o'ch grŵp cymunedol drwy e-bostio Hyweldda.Engagement@wales.nhs.uk
• Rhannu barn drwy e-bost: Hyweldda.Engagement@wales.nhs.uk neu ffonio 0300 303 8322 (opsiwn 5)
• Ysgrifennu at y cyfeiriad rhadbost: FREEPOST HYWEL DDA HEALTH BOARD
• Ymateb i bostiadau cyfryngau cymdeithasol ar Facebook ac Instagram

Gwahoddir pobl i rannu eu barn erbyn dydd Gwener 28 Tachwedd 2025.

Bydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn parhau i archwilio beth sy'n bwysig i bobl fyw bywydau iachach wrth iddo symud i ail gan o ymgysylltu i adfywio ei strategaeth hirdymor.

Mewn cyfarfod ddoe (Dydd Iau 25 Medi), cytunodd Bwrdd Iechyd i ymgysylltu naw wythnos â chymunedau ynghylch yr hyn sy'n llunio iechyd da y tu hwnt i ymweliadau â'r gweithwyr proffesiynol gofal iechyd a sut mae hyn yn cyfrannu at strategaeth hirdymor y bwrdd iechyd.

Mae'r ymgysylltu hwn yn adeiladu ar gwestiwn a ofynnwyd gennym yn ystod misoedd yr haf - Beth sy'n bwysig i chi er mwyn byw bywyd iach? Cawsom bron i 800 o ymatebion i'r cwestiwn, a hoffem nawr ddeall mwy am sut y gallwn symud ein strategaeth ymlaen a'n galluogi ni i gyd i fyw bywydau iachach.

Bydd gweithgareddau ymgysylltu yn gofyn 11 cwestiwn i'r cyhoedd, trwy grwpiau cymunedol presennol a chyfryngau cymdeithasol, i ddarganfod beth sydd bwysicaf i bobl o ran cadw’n iach a chyrchu gofal iechyd.

Bydd hyn yn cynnwys sut mae eich ardal leol a rhwydweithiau cymorth yn helpu, sut y gallai offer digidol wneud gofal a mynediad ato yn haws, sut y gallwn gydbwyso gofal ysbyty yn well â chymorth yn agosach at adref a'r hyn sydd bwysicaf wrth wella adeiladau a mannau gofal iechyd.

Dywedodd y Prif Weithredwr, yr Athro Philip Kloer: “Lansiwyd ein strategaeth Canolbarth a Gorllewin Cymru Iachach yn 2018 ac mae’r cyfeiriad cyffredinol yn parhau’n gadarn. Mae hyn yn cynnwys dod yn fwy o wasanaeth llesiant, adeiladu model cymdeithasol ar gyfer iechyd sy’n edrych ar bob agwedd ar yr hyn sy’n cyfrannu at iechyd da, cefnogi iechyd trwy dechnoleg, buddsoddi yn ein hadeiladau a dod â gwasanaethau ysbytai acíwt ynghyd.

“Fodd bynnag, mae’r amgylchedd wedi newid yn sylweddol, yn enwedig oherwydd y pandemig a hefyd ddatblygiad galluoedd digidol. Mae ein Bwrdd wedi cytuno heddiw i gasglu mwy o fewnwelediad gan ein cymunedau i’n helpu i adfywio ein strategaeth yng ngoleuni hyn.

“Mae angen strategaeth arnom i wynebu’r rhagfynegiadau llym ar gyfer ein poblogaeth yn y dyfodol, o fwlch cynyddol mewn disgwyliad oes rhwng y cymunedau mwyaf a lleiaf difreintiedig, pobl sy’n byw gyda mwy o gyflyrau cronig a nifer o gyflyrau cronig, a phrinder staff gofal iechyd.

“Rydym yn gwybod bod angen i ni fuddsoddi mwy mewn atal ac mewn gwasanaethau digidol i alluogi mwy o bobl i gymryd perchnogaeth o’u gofal ac felly mae’n hanfodol ein bod yn deall beth mae hyn yn ei olygu i bobl ac fel y gall ein cymunedau helpu i lunio hyn.”

Gallwch gymryd rhan yn y sgwrs drwy: ·

• Droi at ein llwyfan ymgysylltu yn - Ein Strategaeth | Dweud eich Dweud BIP Hywel Dda (agor mewn dolen newydd)
• Gofyn i ni ddod draw i'ch grŵp cymunedol i sgwrsio â chi a chasglu eich barn · Anfon eich barn atom drwy e-bost Hyweldda.Engagement@wales.nhs.uk neu ffonio 0300 303 8322 opsiwn 5
• Ysgrifennu atom yn ein cyfeiriad post am ddim: FREEPOST HYWEL DDA HEALTH BOARD
• Ateb ein postiadau cyfryngau cymdeithasol drwy ein dilyn ar Facebook - Bwrdd Iechyd Hywel Dda ac Instagram – hywelddauhb

Y dyddiad cau i gymryd rhan ac i rannu eich barn yw 28 Tachwedd 2025.